تامین امنیت غذایی با کشاورزی سنتی ممکن نیست

رییس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان هشدار داد: با ادامه کشاورزی سنتی، رسیدن به اهداف امنیت غذایی و برنامه هفتم توسعه امکان‌پذیر نیست و تنها راه، دانش‌بنیان کردن کشاورزی و اجرای دقیق الگوی کشت با همراهی همه دستگاه‌هاست.

مسعود ترابی در کنفرانس ملی «توسعه پایدار در کشاورزی، علوم دام و صنایع غذایی» که در دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان برگزار شد با تاکید بر موقعیت جغرافیایی خاص ایران و فقر مواد آلی خاک‌های کشور گفت: نگهداری و دسترسی به آب برای ریشه گیاهان در شرایط فعلی ایران دشوار است و این شرایط، اهمیت اجرای کشاورزی حفاظتی را افزایش می‌دهد.

وی افزود: مدیریت باقیمانده سموم، کودهای شیمیایی و فلزات سنگین باید به‌گونه‌ای باشد که ضرایب آن‌ها به صفر نزدیک شود؛ موضوعی که بدون همکاری نزدیک با وزارت بهداشت ممکن نیست.

ترابی تصریح کرد: با محدودیت شدید منابع آب و زمین، توسعه کشت در محیط‌های کنترل‌شده مانند گلخانه‌های هیدروپونیک ضروری است، جایی که برای تولید یک کیلوگرم محصول تنها سه لیتر آب مصرف می‌شود، در حالی که در فضای باز این رقم تا ۴۰۰ لیتر می‌رسد.

وی کاهش مصرف آب به ۶۵ میلیارد متر مکعب، کاهش واردات محصولات کشاورزی به میزان ۲۵ درصد، افزایش سهم مرغ آرین( یک نژاد خاص مرغ لاین که در ایران پرورش داده می‌شود)، کاهش فرسایش خاک، افزایش واکسن‌های داخلی، افزایش تولید بذر هیبرید و ارتقای بهره‌وری گلخانه‌ها را از تعهدات بخش کشاورزی تا پایان برنامه هفتم توسعه دانست.

ترابی تاکید کرد: دستیابی به این اهداف با کشاورزی سنتی ممکن نیست و باید به سمت افزایش سرمایه‌گذاری در کشاورزی دانش‌بنیان حرکت کرد.

وی اجرای الگوی کشت را ستون فقرات برنامه ریزی کشاورزی کشور دانست و با اشاره به سامانه تصمیم‌یار گفت: این سامانه با دریافت اطلاعات مکانی از سانکو، انتخاب رقم مناسب، تحلیل اقتصادی و تعیین مساحت مزرعه، اجرای هوشمند الگوی کشت را ممکن می‌سازد.

ترابی با اشاره به تجربه‌های زیان‌بار در کشور به دلیل عدم برنامه ریزی گفت: امسال در دشت جیرفت، به‌دلیل نبود برنامه‌ریزی، پیاز با قیمت پایین و ضرر از کشاورزان خریداری شد در حالی که با اجرای دقیق الگوی کشت و هماهنگی دستگاه‌ها می‌توان از این زیان‌ها جلوگیری کرد.

وی همچنین از افزایش ۱۳ هزار هکتاری سطح زیر کشت بدون هماهنگی انتقاد کرد و گفت: طبق الگوی کشت کشاورزان باید امسال ۱۰ هزار هکتار کشت می‌کردند اما سطح زیر کشت با ۱۳ هزار هکتار افزایش به ۲۳ هزار هکتار رسید و این گسترش بی‌برنامه باعث اشباع بازار و ماندن محصول روی دست کشاورزان شده است.

ترابی افزود: در حال حاضر سالانه ۱۵ تا ۲۰ سانتی‌متر افت سطح آب‌های زیرزمینی داریم و در دشت‌هایی مانند برخوار و مهیار، فرونشست زمین به‌وضوح دیده می‌شود و اگر الگوی کشت اجرا نشود، نه تنها قادر به تامین امنیت غذایی نخواهیم بود که باید با مشکلات فرونشست زمین و تبعات شدید آن نیز مواجه شویم.

وی با تاکید بر ضرورت تامین اعتبارات از سوی سازمان برنامه و بودجه تصریح کرد: تا زمانی که بودجه‌ای برای اجرای الگوی کشت در نظر گرفته نشود، نمی‌توان از وزارت جهاد انتظار تحقق برنامه را داشت.

ترابی گفت: اجرای موفق الگوی کشت نیازمند عزم ملی، تامین اعتبار، هماهنگی بین دستگاه‌ها، آموزش مستمر کشاورزان و بهره‌گیری از سامانه‌های هوشمند است؛ در غیر این صورت، کشاورزی ایران با بحران‌های جدی‌تر روبه‌رو خواهد شد.