آرمان کیانی: هفدهمین جلسه ستاد حمایت از خانواده و جوانی جمعیت استان اصفهان به محلی برای هشدار سخنرانان این نشست و تعیین ضرب الاجل توسط استاندار تبدیل شد.
موضوع پیری جمعیت و روند افزایش سن در جامعه همزمان با کاهش ازدواج و زاد و ولد، همواره مورد بحث کارشناسان و اهل فن قرار داشته و در اصفهان هم با حساسیت پیگیری می شده است. همه آمارها نشان می دهد که جمعیت سالمندان در استان اصفهان روبه افزایش بوده و بالاتر از نرخ میانگین کشوری است.
استان اصفهان حدود ۱۳ درصد از جمعیت فعلی استان اصفهان ( حدود ۷۰۰ هزار نفر) را سالمندان تشکیل می دهند. این در حالی است که گفته می شود در ۱۵ سال آینده این میزان 5/2 برابر خواهد شد که باید برای این وضعیت، آمادگی داشته باشیم. بر اساس همین واقعیت است که هفدهمین جلسه ستاد حمایت از خانواده و جوانی جمعیت استان اصفهان به محل هشدار و انذار مدیران استان درباره وضعیت جمعیتی اصفهان تبدیل شد. 

وضعیت نامطلوب استان در شاخص‌های جمعیتی 
یکی از سخنرانان این نشست، مریم فاتحی‌زاده مدیرکل امور بانوان و خانواده استانداری اصفهان بود که تصویری تلخ از وضعیت جمعیتی استان اصفهان را ترسیم کرد. بر اساس اظهارت این مقام ارشد استان و بر اساس آمارهای رسمی، استان اصفهان در بیشتر شاخص‌های جمعیتی کشور از جمله نرخ باروری، ازدواج و فرزندآوری در وضعیت نامطلوب و رتبه‌های پایین کشور قرار دارد به‌گونه‌ای که در گروه سنی اول در میزان باروری رتبه ۳۰، در گروه دوم رتبه ۲۶ ، در گروه سوم رتبه ۱۹ و در گروه‌های سنی بالاتر نیز این روند ادامه دارد. استان اصفهان همچنین در شاخص ازدواج رتبه بیست‌ونهم و در شاخص طلاق رتبه چهارم کشور را داراست. میانگین سن والدین در زمان تولد نخستین فرزند در اصفهان هم بالاتر از میانگین کشوری است و تأخیر در ازدواج و فرزندآوری از معضلات مهم استان محسوب می‌شود. اصفهان از نظر میانگین طول مدت زناشویی هم در آمار طلاق‌ها رتبه سوم کشور را دارد که نامناسب ارزیابی می شود.
به گفته فاتحی زاده تنها شاخص امیدوارکننده، کاهش ۴۲ درصدی سقط‌های عمدی در کشور است که بر اساس پژوهش‌های جدید، در استان اصفهان نیز این روند نزولی مشاهده می‌شود.

هشدار به دستگاه های کم کار
مهدی جمالی نژاد استاندار اصفهان هم سخنران دیگر این نشست بود که با هشدار نسبت به افت شاخص‌های جمعیتی در این استان تاکید کرد حمایت از خانواده، تقویت خانواده ‌محوری، تشکیل خانواده‌های پرجمعیت و هماهنگی دستگاه‌های اجرایی برای اجرای برنامه‌های مرتبط با جوانی جمعیت از مهم‌ترین اولویت‌های استان است.
استاندار همچنین دستگاه های اجرایی را موظف کرد در این باره اقدامات اساسی انجام دهند. بر این اساس، دستگاه‌های اجرایی باید با برنامه‌ریزی دقیق و در بازه‌های زمانی دو هفته‌ای، روند اجرای طرح‌ها را بارگذاری و گزارش‌دهی کنند. همچنین بانک‌های استان موظف شدندگزارش هفتگی عملکرد خود را در زمینه تسهیلات ازدواج و فرزندآوری به معاونت اقتصادی استانداری ارائه دهند. سازمان‌های مرتبط از جمله اداره کل امور اقتصادی و دارایی و سایر دستگاه‌های اجرایی هم موظف به پیگیری کامل تخصیص اعتبارات شدند در حالی که اعلام شد این موضوع باید به‌صورت مستمر و هفتگی دنبال شود. دستگاه‌های فرهنگی و رسانه‌ای هم ملزم به اجرای برنامه‌های تبلیغی و فرهنگی در این زمینه به‌صورت بومی و اثرگذار شدند تا گفتمان حمایت از خانواده در جامعه نهادینه شود.
در مجموع استاندار اصفهان با اشاره به ارزیابی عملکرد دستگاه‌های مختلف در این حوزه عنوان کرد که در این جلسه با همه دستگاه‌ها اتمام‌حجت شد و با دستگاه‌های دارای نقص، کوتاهی یا ترک‌فعل به‌صورت صریح برخورد شد. همچنین به گفته جمالی نژاد مقرر شد ظرف یک هفته نقایص دستگاه‌ها برطرف و تکالیف قانونی آن‌ها انجام شود؛ در غیر این صورت، دستگاه‌های مذکور در قالب ترک‌فعل در اجرای قانون جوانی جمعیت به نهادهای نظارتی و سازمان بازرسی معرفی خواهند شد. اسامی دستگاه‌های کم‌کار هم پس از یک هفته از طریق رسانه‌ها اعلام می‌شود.

یک بارقه امیدوار کننده
یکی دیگر ازسخنرانان این نشست، حمید گله‌داری معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان بود که آمار او از وضعیت جمعیتی و ولادت در استان هم ناامید کننده تلقی می شود. او با اشاره به تغییر الگوی فرزندآوری در استان گفت که فاصله بین ازدواج تا تولد نخستین فرزند در اصفهان رو به افزایش است و در حال حاضر میانگین سن والدین در زمان تولد فرزند اول به ۳۴ سال برای پدران و حدود ۲۹ سال برای مادران رسیده است.
به گفته این مقام ارشد دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، میانگین نرخ باروری کلی در استان اصفهان 15/1 است به‌گونه‌ای که شهرستان سمیرم پایین‌ترین و شهرستان فلاورجان بالاترین نرخ باروری را در میان مناطق استان دارند. این در حالی است که این نرخ باروری استان اصفهان در برخی شهرستان‌ها کمتر از حد جایگزینی جمعیت است آن هم در ححالی که طرح «آمایش عمومی جمعیت» با هدف شفاف‌سازی شاخص‌های جمعیتی در سطح شهرستان‌ها و پایگاه‌های سلامت، همسویی با سیاست‌های بالادستی و دستیابی به نرخ باروری کل 5/2 درصد تا پایان سال ۱۴۰۶ در حال اجراست. طرحی که کاهش فاصله بین ازدواج و تولد فرزند اول به حداکثر پنج سال، افزایش نرخ فرزندآوری و شناسایی و حمایت از خانواده‌های دارای فرزند اول را نیز دنبال می‌کند.
البته در عدد و رقم های ارائه شده توسط معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان بارقه هایی از امید هم مشاهده می شود چنانکه بنا بر اظهارات گله‌داری، در سال ۱۴۰۰، ۱۸ مورد مرگ مادر باردار در استان ثبت شد که این آمار در سال ۱۴۰۱ به ۱۳ مورد، در سال ۱۴۰۲ به سه مورد و در سال جاری به صفر رسیده است. همچنین نرخ مرگ‌ومیر نوزادان نیز در حال حاضر 7/7 در یکهزار تولد زنده و از شاخص کشوری پایین‌تر است.

آمارنامه اصفهان
در هفدهمین جلسه ستاد حمایت از خانواده و جوانی جمعیت استان اصفهان، مجتبی یکتامنش مدیرکل ثبت‌احوال استان نیز حضور داشت که طبعاً و بنا بر جنس کار اداره تحت مدیریت او، آمارهایی که این مقام ارشد ارائه کرد تصویر روشنی از کلیت وضعیت جمعیتی استان در حال حاضر ارائه می کند که می تواند در پیدا کردن راهبردی به منظور حل معضل جمعیت راهگشا باشد.  
بر اساس اطلاعات ثبت احوال اصفهان، جمعیت استان در ابتدای سال ۱۴۰۴ بیش از پنج میلیون و ۴۲۰ هزار و ۷۸۱ نفر برآورد شده است که بر اساس تفکیک سنی، حدود 13/20 درصد جمعیت استان زیر ۱۵ سال، 8/18 درصد بین ۱۵ تا ۲۹ سال، 35/52 درصد در گروه سنی ۳۰ تا ۶۵ سال و 71/8درصد بالای ۶۵ سال هستند. 9/32 درصد جمعیت استان هم بالای ۶۰ سال دارند و این شاخص همچنان رو به افزایش است.
مدیرکل ثبت‌احوال استان اصفهان با اشاره به نمودارهای جمعیتی استان به ین هم اشاره کرده است که قله جمعیتی دهه ۶۰ در حال عبور از سنین میانسالی است و نسل حاصل از ازدواج این گروه سنی که در بازه ۵ تا ۱۴ سال قرار دارند، نتوانسته انتظارات رشد جمعیت استان را برآورده کند. بر هیمن اساس تعداد مجردان دهه شصتی در استان تقریباً دو  برابر مجردان دهه هفتادی است که این موضوع یکی از چالش‌های مهم جمعیتی و نیازمند برنامه‌ریزی جدی محسوب می شود.
اما آمارهای ثبت احوال استان نشان می دهد که نرخ ازدواج در این استان به ازای هر یکهزار نفر جمعیت در سال ۱۴۰۴ به 6/4 درصد رسیده است و اصفهان در این شاخص رتبه سی‌ام کشور را دارد. میانگین سن ازدواج در ازدواج‌های نخست برای مردان ۲۹ و برای زنان ۲۵ سال است و این شاخص نسبت به سال‌های گذشته افزایش یافته است.
آمارها نشان می‌دهد که نرخ ازدواج در استان طی سال ۱۴۰۲ نسبت به ۱۴۰۳ حدود 96/2 درصد کاهش یافته و این روند در سال ۱۴۰۴ با شدت بیشتری ادامه یافته و به 37/3 درصد کاهش رسیده است. نرخ طلاق در اصفهان هم به ازای هر یکهزار نفر جمعیت در شهریور ۱۴۰۴ برابر با 9/1 درصد بوده و استان در رتبه بیست‌وسوم کشور قرار دارد. باید توجه داشت که کاهش ثبت طلاق در سال ۱۴۰۳ به دلیل انباشت پرونده‌های بررسی‌نشده در سال قبل بوده و رسیدگی سریع‌تر در سال ۱۴۰۴ موجب افزایش ظاهری آمار شده است.
در سال ۱۴۰۴ نرخ ولادت استان به ازای هر یکهزار نفر جمعیت 9/8درصد بوده و اصفهان در این شاخص رتبه بیست‌وششم کشور را دارد در حالی‌ که پیش‌تر در رتبه بیست‌وهشتم قرار داشت. هم‌اکنون بیشترین نرخ ولادت مربوط به شهرستان ورزنه با 9/12 و کمترین آن در سمیرم با 5/5 ثبت شده است.
مدیرکل ثبت‌احوال اصفهان نرخ باروری استان را 9/1 اعلام کرد و گفت: برای حفظ سطح فعلی جمعیت باید به نرخ جانشینی 1/2 برسیم. میانگین سن والدین در تولد نخستین فرزند در هفت‌ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۴ برای پدران ۳۴ و برای مادران ۲۹ و نیم سال بوده و روند تولدها در سال‌های اخیر شیب نزولی داشته است.