آمارهای مثبت کتابخوانی و واقعیت های منفی کتاب نخوانی!
آرمان کیانی: امروز 24 آبان ماه تحت عنوان روزكتاب، كتابخوانی و كتابدار در تقویم رسمی کشور نامگذاری شده است. این روز در حقیقت سرآغاز هفته ای است که موضوع کتاب و کتاب خوانی که همواره در کشور ما به عنوان یک چالش مطرح بوده است، به سرخط خبرها باز می گردد و درباره آن صحبت می شود. این قاعده امسال هم رعایت شده است.
بر همین اساس معاون امور کتابخانههای عمومی استان اصفهان گفته است که همزمان با هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، ۱۴۰۰ برنامه فرهنگی و ترویجی در کتابخانههای عمومی استان برگزار میشود.
به گفته امیرهلاکویی، در هفته کتاب امسال جشن بزرگ «هفت کتاب» با همکاری بنیاد شهید و امور ایثارگران و سایر دستگاهها برگزار میشود که همزمان با آن، رونمایی کشوری از سه اثر ادبی شامل «تب ناتمام»، «همسر آتش و برف» و «خانم ما» نیز انجام خواهد شد.
هلاکویی از اجرای ویژهبرنامههایی برای گروههای سنی مختلف خبر داد و گفت: جشنواره «مدال» در کاشان با حضور ۵۰۰ نوجوان و نونهال برگزار میشود که هر یک بیش از ۱۰۰ عنوان کتاب در یک سال مطالعه کردهاند. همچنین دومین دوره جشن کتاب کودک و نوجوان با اجرای کامل توسط کودکان و نوجوانان، امسال در شهرستان نجفآباد برگزار و از ۷۰ برگزیده استان تقدیر خواهد شد.
معاون امور کتابخانهها و همکاریهای ادارهکل کتابخانههای عمومی استان اصفهان به اجرای ۸۰۰ برنامه فرهنگی در قالب فصل پاییزی «مهر بیداری» و جشنواره «فجر قلم» اشاره کرد و گفت: این برنامهها با محوریت نهادینهسازی فرهنگ مطالعه و کتابخوانی در میان اقشار مختلف جامعه برگزار میشود.
بماند که در کنار چالش کتاب نخواندن مردم این دیار، آمار سامانه جامع مدیریت کتابخانههای کشور نشان می دهد، استان اصفهان در شاخصهایی چون تعداد اعضای امانتی، تعداد کتابهای موجود و خرید منابع، جزو استانهای برتر کشور است و طی یک سال گذشته بیش از دو میلیون و ۷۰۰ هزار جلد کتاب از طریق کتابخانههای عمومی استان به امانت رفته است. اما واقعیت آن است که به رغم وجود این آمار، بیگانگی با کتاب خواندن همچنان از مشکلات بزرگ در کشور و اصفهان محسوب می شود.
در همین حال اعلام شده است که امسال در هفته کتاب به طور روزانه در کتابخانههای شهرداری برنامههای متنوعی برگزار میشود و در کنار آن، نمایشگاه کتاب با حضور ناشران اصفهانی و کشوری برپا خواهد شد. این نمایشگاه شامل چهار هزار عنوان کتاب با تخفیف ۲۰ درصدی است و در چهارباغ عباسی برگزار میشود.
جدای از این، امسال یک میلیارد تومان یارانه کتاب هم با استفاده از کد ملی به خریداران اختصاص یافته است که حدود ۹۰ کتابفروشی در استان اصفهان در این طرح مشارکت دارند. این یارانهها با هدف حمایت از کتابفروشان و تسهیل خرید کتاب برای مردم در نظر گرفته شده است. امسال همچنین برای نخستینبار در استان اصفهان قرار است طرح «تعویض کتابهای بلااستفاده با نو» با هدف ترویج فرهنگ مطالعه و تشویق خانوادهها به کتابخوانی اجرا میشود.
اما آیا همه این اقدامات می تواند در راستای بهبود فرهنگ کتابخوانی در اصفهان موثر باشد؟ آمار سجاد کرم، سرپرست ادارهکل کتابخانههای عمومی استان اصفهان در این باره خوشبینانه به نظر می رسد: «اصفهان بیشترین میزان امانت کتاب در میان استانهای کشور را به خود اختصاص داده و مجموع منابع استان به حدود سه میلیون نسخه رسیده است. از آبان ۱۴۰۳ تا امسال، فعالیتهای مجموعه کتابخانههای عمومی استان گسترش یافته و نتایج ملموسی در رشد مراجعه و امانت کتاب در استان مشاهده شده است. در این مدت، تعداد امانت کتاب در استان به ۲ میلیون و ۷۱۴ هزار جلد رسیده که این رقم نسبت به سال گذشته حدود ۸۰ درصد افزایش داشته است؛ این رشد نشاندهنده بازگشت قابل توجه مردم به چرخه مطالعه و کتابخانههاست.»
سال گذشته در همین ایام اعلام شد که سرانه فعلی کتاب در کتابخانههای استان با توجه به شاخصهایی مانند جمعیت، یک پنجم استاندارد جهانی است. این یعنی هر چقدر هم بر میزان استقبال مردم از کتابخان های اصفهان افزوده شود، باز هم با استانداردهای جهانی فاصله زیادی وجود دارد.
به همین دلیل و البته بسیار دلایل اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی دیگر است که فرا رسیدن روز و هفته کتاب و کتابخوانی را برای آحاد مردم به یک موضوع معمولی و بدون هیجان تبدیل کرده است. این هفته هم مانند هفته های دیگر می آید و می رود اما حقیقت ماجرا آنجاست که مردم با کتاب و کتابخوانی از در دوستی و آشتی در نمی آیند.
البته که برنامه ای تشویقی برای کتاب خواندن در تغییر این رویکرد جامعه مهم وموثر است اما در کنار آن باید اولاً بر انجام مستمر چنین برنامه هایی در روزهای دیگر سال هم تاکید کرد مضاف بر این که رفع موانع متعدد اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی از پیش پای مردم است که می تواند به شکل واقعی و به دور از شعارزدگی، آنها را هر چه بیشتر به سمت کتابخوانی سوق دهد.
با اینستاگرام نصف جهان همراه ما باشید
عضویت در کانال تلگرام نصف جهان