تلاش پنهان ریاض برای میانجی گری بین واشنگتن و تهران
دکتر علی ودایع: سفر «محمد بن سلمان» به واشنگتن در کانون توجه ها قرار گرفته است. دستورکار نشست کاخ سفید برای چهره پرقدرت ریاض در کانون توجه است. خریده جنگنده های F35 ، عادی سازی روابط با اسرائیل ، قراردادهای اقتصادی و در نهایت برنامه هسته ای عربستان از سوژه های داغ سفر بن سلمان است. در میان هیاهوی فرش قرمز «دونالد ترامپ» برای ولیعهد سعودی ، پرونده ایران نیز مطرح است.
روابط عربستان با ایران ظرف چندسال اخیر از تخاصم به رفاقت تبدیل شده است؛ موضوعی که روی کنش و واکنش های عربستان نیز تاثیر گذاشته است. برای درک اینکه چرا توافق هستهای با ایران، قطعاً از نظر سعودیها، باید بخش اساسی جلسات با دولت ترامپ باشد، باید به پایان جنگ ژوئن امسال بین ایران و اسرائیل برگردیم.
جنگ دوازده روزه بدون هیچ توافق هستهای بین واشنگتن و تهران پایان یافت و پس از آن، ایران روی بازسازی قابلیتهای نظامی خود تمرکز کرده است. علاوه بر این، میتوان با اطمینان گفت که این جنگ همچنین به امیدهای توافق هستهای آسیب رساند و بیاعتمادی بین ایران و دولت آمریکا را عمیقتر کرد.
چالش طرف تخاصم اینجاست که نه تهران تسلیم شده است و نه اهداف استراتژیک آمریکا و اسرائیل محقق نشده است. دردسر جنگ دوم با ایران اینجاست که تهران برای سناریوهای سخت آماده شده است؛ اتفاقی که ترکش های آن گریبان همه را خواهد گرفت. ایران در آخرین روز جنگ پایگاه العدید در قلب قطر را هدف قرار داده بود تا به همه بگوید همکاری در تهاجم به ایران تاوان دارد.
ناگفته نماند که جنگ 12 روزه ، یک نبرد محدود با زد و خورد پینگ پنگی بوده است. در جنگ نامحدود هر سناریو و هر برخوردی ممکن است. ریاض و اعضای شورای همکاری های خلیج فارس نگران آتش بزرگ در تنگه هرمز هستند. این واقعیت که ترامپ از محمد بن سلمان خوشش میآید، به ولیعهد سعودی اهرم فشار خوبی میدهد. محمد بن سلمان میتواند اشاره کند که وضع موجود ناپایدار است و به منافع ایالات متحده خدمت نمیکند، از جمله خطری که در صورت وقوع جنگ دیگری بین اسرائیل و ایران برای اقتصاد جهانی وجود دارد.
ولیعهد همچنین میتواند استدلال کند که مذاکرات باید در اسرع وقت از سر گرفته شود و سعودیها حتی میتوانند به عنوان میانجی عمل کنند (اگرچه احتمالاً عمانیها میزبان جلسات خواهند بود).
شاید از همه مهمتر، محمد بن سلمان میتواند به نمایندگی از سعودیها، ایده یک کنسرسیوم هستهای منطقهای را بپذیرد به گونهای که جاهطلبیهای هستهای ریاض، از جمله تأسیس یک بانک سوخت هستهای منطقهای را نیز پیش ببرد.
این احتمال وجود دارد که محمد بن سلمان بتواند برای ترامپ استدلال کند که آماده غنیسازی نمادین در ایران است (که میتواند به پیشبرد توافق با تهران منجر شود) به شرطی که عربستان سعودی نیز توانایی غنیسازی در خاک خود را دریافت کند.
علاوه بر این، محمد بن سلمان که ایرانیها را به خوبی میشناسد، باید برای ترامپ روشن کند که در مذاکرات با ایران چه چیزی ممکن و چه چیزی غیرممکن است. ولیعهد سعودی تلاش می کند ذهنیت ایرانی ها درباره مصالحه را به واشنگتن منتقل کند.
نکته اصلی این است که نادیده گرفتن مسئله ایران در گفتگوی بین ترامپ و ولیعهد سعودی، با توجه به احتمال فزاینده جنگ مجدد در خلیج فارس، میتواند به منافع عربستان سعودی آسیب برساند. ولیعهد سعودی نمی خواهد شریک هزینه های جنگ بعدی باشد.
با اینستاگرام نصف جهان همراه ما باشید
عضویت در کانال تلگرام نصف جهان