سهیل سنایی: روز یکشنبه هفته جاری که مدیر عامل نیروگاه شهید منتظری اصفهان استفاده از سوخت مازوت در این نیروگاه را تکذیب کرد، معاون راهبری تولید شرکت برق حرارتی تایید کرد که چهار نیروگاه در کشور از جمله نیروگاه شهید منتظری اصفهان مازوت کم‌سولفور دریافت کرده اند تا آن را مورد استفاده قرار دهند. به گفته ناصر اسکندری، نیروگاه های منتظر قائم کرج، شهید رجایی قزوین و شازند دیگر نیروگاه هایی هستند که در کنار نیروگاه اصفهان مازوت کم‌سولفور دریافت کرده‌اند. 
مازوت کم‌سولفور نوعی از سوخت به شدت آلاینده مازوت است که گفته می شود از استاندارد بالاتری نسبت به خود سوخت مازوت برخوردار بوده و به همین نسبت از آلایندگی کمتری هم برخوردار است. این همان سوختی است که در هفته های گذشته در اختیار نیروگاه شهید منتظری اصفهان گذاشته شده تا در صورت لزوم مورد استفاده قرار بگیرد.
نیروگاه شهید منتظری، واقع در ۱۵ کیلومتری شمال شهر اصفهان، یکی از بزرگ‌ترین نیروگاه‌های حرارتی کشور است که در سال ۱۳۶۳ به بهره‌برداری رسید. این نیروگاه با ظرفیت تولید ۱۲۸۰ مگاوات، شامل هشت واحد بخاری ۱۶۰ مگاواتی است و نقش مهمی در تأمین برق منطقه مرکزی کشور دارد. این نیروگاه از گاز طبیعی به‌عنوان سوخت اصلی استفاده می‌کند اما در شرایط کمبود گاز به‌ویژه در فصول سرد سال، به سوخت مازوت روی می‌آورد که به دلیل آلایندگی بالا، همواره مورد انتقاد فعالان محیط‌زیست و شهروندان بوده است.
اواخر مهرماه سال جاری گل‌علیزاده مدیرکل حفاظت محیط‌زیست اصفهان برای نخستین بار اعلام کرد ۸۸ میلیون لیتر مازوت کم‌گوگرد به نیروگاه منتظری اصفهان اختصاص یافته که به گفته او تا آن زمان دو میلیون لیتر از این نوع سوخت وارد نیروگاه شده بود و این میزان برای شرایطی ذخیره می‌شود که نیروگاه اصفهان به ‌دلیل کمبود گاز، ناچار به استفاده از مازوت شود.گل‌علیزاده همچنین گفته است تأمین و استفاده از مازوت کم‌گوگرد در سطح ملی و از طریق وزارتخانه‌های مرتبط در حال پیگیری و عملیات تصفیه و آماده‌سازی آن در حال اجراست.
روز یکشنبه هفته جاری هم ناصر اسکندری معاون راهبری تولید شرکت برق حرارتی اعلام کرد  وزارت نفت در سال جاری پالایشگاه‌های اصفهان و دیگر پالایشگاه‌ها را موظف کرده که مازوت استاندارد تولید کنند. او همچنین ابراز امیدواری کرد در کنار چهار نیروگاه کشور این تأمین و تحویل ادامه پیدا کند و در فصل سرد تا پایان سال سال در همه ۱۴ نیروگاه بخاری مازوت استاندارد استفاده شود که قطعاً با مصرف آن، آلایندگی محیط کاهش می‌یابد.
این در حالی است که محمد قانعی، مدیر عامل نیروگاه شهید منتظری اصفهان در همین روز یکشنبه خبر داد که به دستور شورای تأمین استان اصفهان از ۱۷ اردیبهشت‌ماه، به دلیل نیاز به ذخیره سوخت برای فصل زمستان، این نیروگاه موظف به مصرف مازوت بوده است اما به تصمیم شورای تأمین استان در ۱۷ مهرماه باتوجه‌به افزایش آلودگی هوا، دستور قطع مصرف مازوت صادر شده و تمامی مشعل‌های نیروگاه پلمپ شده است. او حتی ضمن تکذیب مازوت سوزی در ساعات مشخصی از شبانه روز گفت که به‌هیچ‌وجه در شب‌ها مازوت مصرف نمی‌شود و تغییر سوخت نیازمند زمان و هماهنگی‌های لازم است.
مدیرعامل نیروگاه شهید منتظری اصفهان در عین حال یادآوری کرده است که انتخاب نوع سوخت تحت نظارت شورای تأمین استان قرار دارد و این نیروگاه نمی‌تواند به‌صورت مستقل سوختی را انتخاب کند. به گفته قانعی، در حال حاضر مخزن‌های نیروگاه اصفهان پر از مازوت کم گوگرد است و در صورت بروز شرایط آلودگی بالا، ممکن است مجوز استفاده از این سوخت داده شود اما به استناد اظهارات قانعی در حال حاضر به دلیل محدودیت‌های استفاده از سوخت مازوت، دو واحد تولید از نیروگاه از مدار خارج شده در نتیجه تولید نیروگاه اصفهان به ۵۰ درصد کاهش‌یافته است.
اما در کنار تایید ارسال سوخت مازوت استاندارد به چند نیروگاه مهم کشور از جمله به نیروگاه اصفهان، یک گزارش سازمان حفاظت محیط زیست که روز گذشته منتشرشد نشان می‌دهد به رغم اعلام عدم استفاده از مازوت در برخی نیروگاه‌ها از جمله در تهران، حتی گازوئیل مورد استفاده هم به گوگرد آلوده بوده است.
بر این اساس گزارش تحلیلی کیفیت هوای تهران و دلایل افزایش آلودگی هوا  منتشرشده در وب سایت سازمان حفاظت محیط زیست نشان می‌دهد مشکل، فقط مازوت سوزی نیست. برای مثال، در هر دو نیروگاه منتظرقائم کرج و رجایی قزوین، علاوه بر مازوت سوزی، گازوئیل‌های آلوده به گوگرد بالا نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند. گزارش مذکور نشان می‌دهد علاوه بر این دو نیروگاه، نیروگاه‌های ری، پرند و پاکدشت نیز از گازوئیل‌های آلوده به گوگرد بالا به عنوان سوخت استفاده می‌کنند.  گوگرد موجود در گازوئیل نیروگاه پرند در تاریخ مذکور ۱۳۳ برابر حد استاندارد است. به همین ترتیب، گوگرد موجود در گازوئیل نیروگاه شهرری در روز ۴ آذرماه ۶۰۱۲ میلی گرم بر کیلوگرم بوده که ۱۲۰ برابر حد استاندارد است. گوگرد موجود در گازوئیل پاکدشت در تاریخ ۴ آذر نیز ۵۳۰ میلی گرم بر کیلوگرم بوده که ۱۰ برابر حد استاندارد است. 
همچنین نیروگاه منتظرقائم کرج علاوه بر مازوت سوزی، در تاریخ ۴ آذر از گازوئیلی با ۶۷۵۲ میلی گرم بر کیلوگرم گوگرد و در ۲۰ مهر نیز مازوت با گوگرد ۲۸۴۵۱ میلی‌گرم در کیلوگرم استفاده کرده که بیش از ۱۳۵ برابر حد استاندارد و نیروگاه شهید رجایی قزوین نیز در ۲۴ آبان اقدام به مصرف مازوت با گوگرد ۲۹۶۱۲ میلی‌گرم در کیلوگرم کرده که ۵۹۲ برابر حد مجاز است.
اگر چه این گزارش به وضعیت گازوئیل سوزی در تهران اشاره دارد اما نفس انتشار آن باعث طرح یک پرسش مهم می شود: وقتی در پایتخت که گفته شده بود هیچ نوع مازوت سوزی وجود ندارد، به ازای آن از گازوئیل به شدت آلاینده استفاده شده است، ممکن است در کلانشهرهای دیگر کشور (مثلاً در اصفهان) هم چنین پدیده ای رخ دهد؟
اما فارغ ازسوزانده شدن یا نشدن سوخت مازوت و گازوئیل در اصفهان، دست اندرکاران و گردانندگان امور نیروگاه های برق اعتقاد دارند این که همه تقصیر آلوده بودن هوای شهرهای بزرگ برسر نیروگاه ها خالی شود هم اقدام درستی نیست. به گفته معاون راهبری تولید شرکت برق حرارتی، بررسی شهرهای آلوده نشان می‌دهد که آلوده‌ترین شهرها مازوت مصرف نمی‌کنند، بنابراین نسبت دادن آلودگی به نیروگاه‌های مازوت‌سوز منطقی نیست.
اسکندری همچنین درباره نصب فیلتر گفت: نیروگاه‌ها در صورت استفاده از مازوت غیر استاندارد، آسیب‌های زیادی می‌بینند. اگر فیلتر نصب کنیم فقط گاز خروجی تصفیه می‌شود اما مشکلات نیروگاه همچنان باقی می‌ماند. منطقی‌ترین راه این است که سوخت ورودی به نیروگاه استاندارد و کم گوگرد باشد. همین موضوع توسط کمیته‌های تخصصی بررسی شده و به عنوان تکلیف دولتی برای وزارت نفت تعریف شده که مازوت با گوگرد زیر ۰.۸ تولید شود.
وی در پاسخ به پرسش درباره نیروگاه‌های فرسوده گفت: بحث آلودگی نیروگاه‌ها عملاً با راندمان مرتبط است. نیروگاه‌های فرسوده سوخت بیشتری مصرف می‌کنند ولی انرژی الکتریکی کمتری تولید می‌کنند. وزارت نیرو برنامه‌ریزی کرده که نیروگاه‌های با راندمان پایین جایگزین نیروگاه‌های جدید شوند. بنابراین افزایش راندمان با همان سوخت، انرژی بیشتری تولید می‌کند و ارتباط مستقیمی با آلودگی ندارد.
گل‌علیزاده مدیرکل محیط زیست استان اصفهان هم با بیان اینکه ریشه بحران فعلی «انباشت تکالیف انجام‌نشده دو تا سه دهه اخیر» است، ادامه می‌دهد: قوانین متعددی از سال ۸۶ و ۸۹ وجود داشته، اما اجرا نشده و امروز با حجم بالای خودروهای فرسوده، حمل‌ونقل عمومی ناکافی و مصرف انرژی بسیار بالا مواجهیم.
وی اضافه می‌کند: از حدود ۳۰ میلیون خودروی پلاک‌شده در کشور، بین ۱۶ تا ۱۷ میلیون فرسوده‌اند و در حالی که سال گذشته تنها حدود ۳۵۰ هزار خودرو از رده خارج شده، یک تا یک‌میلیون‌ و ۲۰۰هزار خودروی جدید شماره‌گذاری شده است.
مدیرکل محیط زیست استان اصفهان با اشاره به فرسودگی ناوگان عمومی، به‌ویژه خودروهای دیزلی بدون فیلتر دوده تأکید می‌کند: این وسایل پرپیمایش سهم جدی در انتشار ذرات معلق دارند.
گل‌علیزاده راه‌حل کاهش آلودگی هوا را کاملاً مشخص می‌داند و می‌گوید: آلودگی هوا در جهان قابل حل است، اما نیازمند کاهش وابستگی ۹۴ درصدی تولید انرژی به سوخت فسیلی، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، بهبود مصرف در وسایل گرمایشی و سرمایشی و توسعه حمل‌ونقل عمومی پاک به‌ویژه مترو و خودروهای برقی است.
وی با بیان اینکه به‌طور مثال اگر اصفهان حدود ۹۱۰ اتوبوس داشته باشد و افزایش این تعداد بدون نوسازی ناوگان فعلی اثری در بهبود آلودگی ندارد، تأکید می‌کند: توسعه ناوگان باید هم‌زمان با خروج اتوبوس‌های فرسوده باشد. حدود ۲۰ درصد جابه‌جایی مسافر در شهر با موتورسیکلت انجام می‌شود که ۹۰ درصد آن‌ها فرسوده هستند.