پایگاه خبری روزنامه نصف جهان
۲۵۰ کیلومتر ریل در پهنه فرونشستی اصفهان
یکی از مهم‌ترین خطوط ریلی در معرض خطر فرونشست، مسیر تهران ـ مشهد است و مسیر ریلی اصفهان ـ شیراز، به‌ویژه در دشت مهیار، نیز با موارد متعددی از فرونشست مواجه است.
مانی مهدوی: اطلاع از نرخ بالای فرونشست زمین در اصفهان موضوع جدیدی نیست. سال‌هاست اصفهان به‌عنوان یکی از خطرپذیرترین شهرهای کشور از این حیث مطرح است و همین اواخر نیز پژوهشگران چینی با استناد به داده‌های ماهواره‌ای اعلام کردند که شهر اصفهان پنجمین شهر جهان از نظر بالاترین نرخ سالیانه فرونشست زمین محسوب می‌شود.
به گزارش نصف جهان درباره خطرات فرونشست زمین بارها گفته شده است، اما آنچه در این میان تا حدودی مغفول مانده، تبعات این پدیده بر تأسیسات شهری و بین‌شهری است. یکی از این تأسیسات، خطوط راه‌آهن است.چهارشنبه هفته گذشته، تصویری جدید از خطری که محدوده‌های ریلی کشور و اصفهان را تهدید می‌کند، منتشر شد. در این باره، علی بیت‌اللهی، رئیس بخش زلزله‌شناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، می‌گوید: خطوط ریلی تهران ـ مشهد، اصفهان ـ شیراز و تبریز ـ جلفا در معرض فرونشست زمین قرار دارند و ۲۵۰ کیلومتر از مسیر راه‌آهن سریع‌السیر تهران ـ اصفهان نیز در پهنه فرونشستی واقع شده است.
بیت‌اللهی یکی از مدیران ارشد حوزه راه، مسکن و شهرسازی است که تاکنون بارها نسبت به تبعات بسیار خطرناک فرونشست زمین در کشور و به‌ویژه در اصفهان هشدار داده و تأسیسات این شهر را اهداف بالقوه این پدیده اعلام کرده است. او این بار نیز به همین موضوع پرداخته و درباره آخرین وضعیت فرونشست زمین در بناهای تاریخی کشور و تأثیر این پدیده بر زیرساخت‌های حمل‌ونقل ریلی می‌گوید: «از نظر تأثیر فرونشست بر بناهای تاریخی، مهم‌ترین آثار ثبت‌شده جهانی کشور شامل تخت جمشید، نقش رستم و میدان نقش جهان هستند که اهمیت بیشتری نسبت به سایر آثار تاریخی دارند.»
وی افزود: «از حدود ۶۳ اثر ثبت‌شده، نزدیک به ۲۷ درصد در پهنه‌های فرونشستی قرار دارند. این وضعیت نشان می‌دهد بخش‌هایی از استان‌های فارس، اصفهان، سمنان، خراسان رضوی و تهران با مسئله فرونشست و قرارگیری آثار تاریخی در معرض این پدیده مواجه هستند.»
بیت‌اللهی در ادامه، با اشاره به تأثیر فرونشست زمین بر خطوط ریلی کشور، گفت: «با توجه به گستردگی شبکه راه‌آهن، در بخش‌هایی از مسیرهای ریلی کشور بازدیدهایی انجام شده و مناطق در معرض خطر نیز مورد شناسایی قرار گرفته‌اند.»
وی تصریح کرد: «یکی از مهم‌ترین خطوط ریلی در معرض خطر فرونشست، مسیر تهران ـ مشهد است و مسیر ریلی اصفهان ـ شیراز، به‌ویژه در دشت مهیار، نیز با موارد متعددی از فرونشست مواجه است. همچنین راه‌آهن تبریز ـ صوفیان به سمت مرند و جلفا در معرض خطر این پدیده قرار دارد.»
وی بیان کرد: «مسیر ریلی قم و همچنین مسیر راه‌آهن سریع‌السیر تهران ـ اصفهان نیز با خطر فرونشست مواجه هستند؛ به‌طوری‌که نزدیک به ۲۵۰ کیلومتر از مسیر طراحی‌شده راه‌آهن سریع‌السیر تهران ـ اصفهان در پهنه فرونشستی قرار می‌گیرد.»
این شاید برای نخستین بار باشد که به‌طور مستند اعلام می‌شود خطر فرونشست زمین تا چه میزان می‌تواند بر خطوط ریلی کشور، به‌ویژه خطوطی که اصفهان مبدأ یا مقصد آن‌هاست، تأثیرگذار باشد. اما اینکه آیا کسی به این هشدارها اهمیت می‌دهد یا نه، بحث دیگری است. تا امروز، همه‌چیز به حرف و جلسه گذشته است؛ اما وقتی فرونشست زمین به اماکن تاریخی و تأسیسات شهری و بین‌شهری مانند راه‌آهن می‌رسد، آن‌گاه باید از جلسات ظاهری گذشت و برای مقابله با این پدیده خطرناک، فکری جدی کرد.